Evre IA1 Skuamöz Hücreli Rahim Ağzı Kanserinde Tedavi

Evre IA1 skuamöz hücreli rahim ağzı kanseri (SCC), stromal invazyon derinliğinin 3 mm veya daha az olduğu mikroinvaziv serviks kanseridir. Bu hastalarda lenf nodu metastazı riski oldukça düşüktür ve uygun seçilmiş hastalarda geniş radikal cerrahilere çoğu zaman ihtiyaç duyulmaz.

Tedavide en önemli nokta, IA1 tanısının güvenilir biçimde konulmuş olmasıdır.

IA1 Tanısı Punch Biyopsi ile Konulabilir mi?

Punch biyopside stromal invazyon görülebilir; ancak mikroinvazyonun gerçek derinliğini, lezyonun tamamını ve cerrahi sınırları güvenilir şekilde değerlendirmek mümkün olmayabilir.

Bu nedenle kesin mikroinvaziv kanser değerlendirmesi konizasyon materyali üzerinden yapılmalıdır.

Konizasyon materyalinde patolog özellikle invazyon derinliğini, histolojik tipi, cerrahi sınırları ve lenfovasküler alan invazyonunu (LVSI) değerlendirmelidir.

Bu ayrıntı önemlidir; çünkü konizasyon yalnızca tanı koymak için yapılan bir işlem olmayabilir. Uygun IA1 SCC hastasında konizasyon aynı zamanda kesin tedavi olabilir.

Cerrahi Sınırlar Temizse Ne Yapılır?

Evre IA1 skuamöz hücreli kanserde konizasyon materyali yeterli şekilde değerlendirilmiş ve cerrahi sınırlar negatifse, özellikle çocuk sahibi olmak isteyen uygun hastalarda konizasyon tek başına yeterli tedavi olabilir.

Böylece uterus korunabilir ve hastanın gelecekte gebelik şansı devam ettirilebilir.

Bu nedenle genç bir hastada IA1 kanser tanısı konulduğunda doğrudan histerektomiye geçmeden önce konizasyon materyalinin ayrıntılı değerlendirilmesi önemlidir.

Konizasyon Sınırı Pozitifse Ne Yapılır?

Konizasyon sonrasında yüksek dereceli lezyon veya invaziv hastalık cerrahi sınıra uzanıyorsa, servikste rezidüel hastalık kalmış olma ihtimali artar.

Benzer şekilde konizasyon sonrasında yapılan endoservikal değerlendirmede (ECC) yüksek dereceli lezyon veya kanser bulunması da rezidüel hastalık açısından önemlidir.

Bu durumda hastayı doğrudan basit histerektomiye almak yerine, uygun olgularda tekrar konizasyon ile gerçek invazyon derinliğinin ve kalan hastalığın değerlendirilmesi gerekebilir.

Bunun nedeni önemlidir: İlk konizasyonda görülemeyen daha derin bir invaziv kanser bulunuyorsa hasta gerçekte IA1 olmayabilir ve yapılması gereken cerrahi değişebilir.

Çocuk İsteği Varsa

Fertilite beklentisi bulunan ve uygun kriterleri karşılayan Evre IA1 SCC hastasında temiz cerrahi sınırlı konizasyon uterusun korunmasına olanak sağlayabilir.

Dolayısıyla:

IA1 SCC + yeterli konizasyon + negatif cerrahi sınırlar → fertilite koruyucu yaklaşım olarak konizasyon yeterli olabilir.

Ancak sonrasında düzenli servikal takip gerekir.

Çocuk İsteği Yoksa

Gelecekte gebelik düşünmeyen hastalarda basit (ekstrafasyal) histerektomi bir tedavi seçeneğidir.

Burada önemli nokta histerektominin mutlaka radikal olması gerekmediğidir. Gerçek IA1 hastalıkta daha geniş parametrial rezeksiyon içeren radikal histerektomi çoğu hastada gereksiz olabilir.

Özellikle postmenopozal hastalarda histerektomi daha sık tercih edilebilir.

LVSI Varsa Ne Değişir?

IA1 hastalıkta LVSI evreyi değiştirmez, ancak tedavi planlamasında önemlidir.

LVSI bulunmayan, sınırları negatif gerçek IA1 SCC'de lenf nodu metastazı riski son derece düşüktür ve rutin pelvik lenfadenektomi çoğunlukla gerekli değildir.

LVSI saptandığında ise lenf nodu metastazı riski ayrıca değerlendirilmelidir. Bu hastalarda sentinel lenf nodu haritalaması gibi nodal değerlendirme yöntemleri gündeme gelebilir.

Dolayısıyla IA1 hastada patoloji raporunda “LVSI var/yok” bilgisinin bulunması önemlidir.

IA1 SCC'de Radikal Histerektomi Gerekir mi?

Gerçek, düşük riskli Evre IA1 skuamöz hücreli serviks kanserinde radikal histerektomi çoğu zaman gerekli değildir.

Bu nokta özellikle önemlidir çünkü radikal histerektomi; parametriumun ve çevre dokuların daha geniş çıkarıldığı, basit histerektomi veya konizasyona göre daha kapsamlı bir ameliyattır.

Mikroinvaziv hastalığın doğru tanımlanmasının temel avantajlarından biri de onkolojik güvenliği bozmadan gereksiz radikal cerrahiden kaçınabilmektir.

Konizasyon Sonucunda IA1 SCC Çıktıysa

LEEP veya konizasyon sonrasında patoloji raporunda “mikroinvaziv skuamöz hücreli karsinom – Evre IA1” yazıyorsa, sonraki tedaviyi belirlemeden önce patoloji raporunda özellikle invazyon derinliği, cerrahi sınırlar ve LVSI değerlendirilmelidir.

Özellikle cerrahi sınır pozitifliği veya invazyonun tam değerlendirilemediği durumlarda, doğrudan daha büyük bir ameliyata geçmeden önce patoloji preparatlarının yeniden değerlendirilmesi veya tekrar konizasyon gerekebilir.

Bu nedenle başka bir merkezde LEEP veya konizasyon yapılmış ve IA1 serviks kanseri tanısı almış hastalarda ikinci görüşün önemli bir amacı şudur:

“Konizasyon bu hasta için yeterli tedavi mi, yoksa ek cerrahi gerçekten gerekli mi?”

Prof. Dr. Selçuk Erkılınç, İzmir'de başka bir merkezde LEEP veya konizasyon sonrası IA1 skuamöz hücreli rahim ağzı kanseri tanısı alan hastaları; patoloji sonucu, cerrahi sınırlar, LVSI, fertilite beklentisi ve ek cerrahi gereksinimi açısından değerlendirmektedir.

Sık Sorulan Sorular

Evre IA1 rahim ağzı kanseri nedir?

Evre IA1, rahim ağzı kanserinin en erken invaziv evrelerinden biridir. Tümörün serviks stromasına invazyon derinliği 3 mm veya daha azdır ve tanı mikroskobik incelemeyle konur.

IA1 rahim ağzı kanserinde konizasyon yeterli olabilir mi?

Evet. Özellikle skuamöz hücreli kanserde, konizasyon materyali yeterli şekilde değerlendirilmiş ve cerrahi sınırlar temizse uygun hastalarda konizasyon tek başına yeterli tedavi olabilir.

IA1 kanserde rahmin mutlaka alınması gerekir mi?

Hayır. Özellikle çocuk sahibi olmak isteyen uygun hastalarda rahim korunabilir. Fertilite beklentisi olmayan hastalarda ise basit histerektomi seçeneklerden biridir.

IA1 kanserde radikal histerektomi gerekir mi?

Gerçek düşük riskli IA1 hastalıkta çoğu zaman radikal histerektomi gerekli değildir. Amaç, onkolojik güvenliği korurken gereğinden geniş cerrahiden kaçınmaktır.

Konizasyon sınırı pozitif çıkarsa ne yapılır?

Cerrahi sınırda yüksek dereceli lezyon veya invaziv kanser bulunması rezidüel hastalık olasılığını artırır. Hastaya göre tekrar konizasyon yapılarak gerçek invazyon derinliği ve kalan hastalık değerlendirilebilir.

Punch biyopsi IA1 tanısı için yeterli midir?

Punch biyopside invazyon görülebilir ancak mikroinvazyonun tamamını ve cerrahi sınırları değerlendirmek mümkün olmayabilir. Kesin değerlendirme için genellikle konizasyon materyalinin ayrıntılı patolojik incelemesi gerekir.

LVSI varsa ne değişir?

LVSI evreyi değiştirmez ancak lenf nodu metastazı riskinin değerlendirilmesinde önemlidir. LVSI bulunan hastalarda sentinel lenf nodu haritalaması gibi nodal değerlendirme yöntemleri gündeme gelebilir.

IA1 tanısı başka merkezde konulduysa ikinci görüş alınabilir mi?

Evet. Özellikle LEEP veya konizasyon sonrası IA1 kanser saptandıysa patoloji preparatları, invazyon derinliği, cerrahi sınırlar ve LVSI yeniden değerlendirilerek ek ameliyat gerekip gerekmediği konusunda ikinci görüş alınabilir.