İleri Evre Rahim Kanseri: Evre 3 ve Evre 4 Tedavisi

Rahim kanserinin Evre 3 veya Evre 4 olması tedavi edilemeyeceği anlamına gelmez.

İleri evre endometrium kanserinde tedavinin en önemli özelliklerinden biri, her hastada aynı yaklaşımın uygulanmamasıdır.

Bazı hastalarda kanser rahim dışına çıkmış olmasına rağmen görülebilen tüm hastalık cerrahi olarak çıkarılabilir. Bazı hastalarda ise öncelik sistemik tedaviye verilir. Radyoterapi, kemoterapi, immünoterapi, hormonal tedavi ve seçilmiş hastalarda kapsamlı sitoredüktif cerrahi tedavinin farklı aşamalarında kullanılabilir.

Bu nedenle yalnızca “Evre 3” veya “Evre 4” ifadesine bakılarak tedavi planlanamaz.

Rahim Kanseri Rahim Dışına Nasıl Yayılır?

Endometrium kanseri ilerlediğinde:

• rahmin dış yüzeyine,
• tüplere,
• yumurtalıklara,
• vajene,
• parametriuma,
• pelvik veya paraaortik lenf nodlarına,
• mesane veya bağırsak gibi komşu organlara,
• karın zarına,
• akciğer, karaciğer veya diğer uzak organlara

yayılabilir.

Hastalığın nereye ve ne kadar yayıldığı, tedavinin belirlenmesindeki en önemli faktörlerden biridir.

Evre III Rahim Kanseri Nedir?

Evre III endometrium kanserinde hastalık rahim dışına çıkmıştır ancak anatomik yayılımın şekli hastadan hastaya farklı olabilir.

Evre III içerisinde:

• rahmin dış yüzeyi veya adneksler,
• vajen veya parametrium,
• pelvik lenf nodları,
• paraaortik lenf nodları

gibi farklı bölgeler tutulabilir.

Dolayısıyla iki hastanın da “Evre III rahim kanseri” olması aynı hastalığa sahip oldukları anlamına gelmez.

Rahim Kanseri Yumurtalıklara veya Tüplere Yayılırsa Ne Olur?

Endometrium kanseri bazı hastalarda yumurtalık veya tüplere yayılabilir.

Bu hastalarda önemli sorulardan biri:

Görülebilen bütün kanser cerrahi olarak çıkarılabilir mi?

sorusudur.

Hastalık cerrahi olarak tamamen çıkarılabiliyorsa operasyon önemli bir tedavi basamağı olabilir.

Ameliyat sırasında yalnızca rahim ve yumurtalıkların çıkarılması değil, karın ve pelvisin tamamının değerlendirilmesi gerekir.

Şüpheli hastalık alanları belirlenmeli ve uygun hastalarda mümkün olduğunca makroskopik rezidüel tümör bırakılmaması hedeflenmelidir.

Rahmin Dış Yüzeyine Yayılım Ne Anlama Gelir?

Kanser myometriumu geçerek rahmin dış yüzeyine, yani serozaya, ulaşabilir.

Bu durum kanserin artık yalnızca rahim içerisinde sınırlı olmadığını gösterir.

Serozal tutulum bulunan hastalarda karın içerisindeki diğer bölgelerin dikkatle değerlendirilmesi önemlidir.

Tedavi planı ameliyat bulguları, patoloji, lenf nodları ve moleküler özelliklerle birlikte yapılır.

Vajene Yayılmış Rahim Kanseri Tedavi Edilebilir mi?

Evet.

Rahim kanseri vajene yayılabilir ancak izole vajinal yayılım nadirdir.

Bu hastalarda yalnızca vajinal lezyonun varlığına bakmak yeterli değildir.

Pelvik ve paraaortik lenf nodları ile diğer olası yayılım bölgeleri de değerlendirilmelidir.

Tedavide cerrahi, radyoterapi ve sistemik tedavinin rolleri hastalığın gerçek yaygınlığına göre belirlenir.

Lenf Nodlarına Yayılmış Rahim Kanseri Ne Anlama Gelir?

Rahim kanseri:

• pelvik lenf nodlarına
• veya paraaortik lenf nodlarına

yayılabilir.

Lenf nodu metastazı hastalığın daha yüksek riskli olduğunu gösterir ve ameliyat sonrası sistemik tedavi gereksinimini artırabilir.

Ancak lenf nodu metastazının bulunması tedavi seçeneğinin kalmadığı anlamına gelmez.

Cerrahi, kemoterapi ve gerektiğinde radyoterapi birlikte değerlendirilerek tedavi planlanabilir.

Evre III Rahim Kanserinde Kemoterapi Gerekir mi?

Evre III hastalıkta sistemik tedavinin rolü önemli ölçüde artar.

Çünkü kanser rahim dışına çıktığında yalnızca pelvis içerisindeki hastalığı kontrol etmek yeterli olmayabilir.

Günümüzde birçok ileri evre endometrium kanseri hastasında karboplatin + paklitaksel temelli sistemik tedavi önemli bir tedavi seçeneğidir.

Ancak güncel tedavi bununla sınırlı değildir.

Tümörün moleküler özelliklerine göre immünoterapi de sistemik tedavinin önemli bir parçası olabilir.

Evre III Rahim Kanserinde Radyoterapi Kullanılır mı?

Evet, seçilmiş hastalarda kullanılabilir.

Radyoterapinin temel amacı pelvis veya vajen gibi bölgelerde lokal-bölgesel hastalık kontrolünü artırmaktır.

Ancak ileri evre hastalıkta uzak metastaz riski de bulunduğu için tedavi yalnızca radyoterapi üzerinden planlanmaz.

Bu nedenle radyoterapi ile sistemik tedavinin hangi hastada ve hangi sırayla kullanılacağı bireyselleştirilmelidir.

Evre IV Rahim Kanseri Nedir?

Evre IV endometrium kanseri hastalığın daha ileri anatomik bölgelere ulaştığını ifade eder.

Ancak Evre IV hastaların tamamı aynı değildir.

Bir hastada komşu organa doğrudan ilerleme bulunabilirken başka bir hastada akciğer veya diğer uzak organlarda metastaz olabilir.

Tedavi bu nedenle hastalığın dağılımına ve cerrahi olarak çıkarılabilirliğine göre belirlenir.

Rahim Kanseri Mesaneye Yayılırsa Ne Olur?

Rahim kanseri nadiren mesaneye doğrudan ilerleyebilir.

Burada yalnızca mesanenin dış yüzeyine temas ile mesane mukozasına gerçek tümör invazyonu birbirinden ayrılmalıdır.

Gerçek komşu organ invazyonunda tedavi daha kapsamlı olabilir.

Seçilmiş hastalarda tüm hastalığın çıkarılması mümkün görünüyorsa ileri pelvik cerrahi seçenekleri değerlendirilebilir.

Rahim Kanseri Bağırsağa Yayılırsa Ne Olur?

Pelvis içerisinde ilerlemiş hastalık rektum veya diğer bağırsak segmentlerini tutabilir.

Bu durumda ameliyat planlanırken:

• invazyonun derinliği,
• hastalığın diğer bölgelere yayılımı,
• tüm tümörün çıkarılıp çıkarılamayacağı,
• hastanın genel sağlık durumu

birlikte değerlendirilmelidir.

Seçilmiş hastalarda jinekolojik onkoloji ve ilgili cerrahi branşların birlikte çalışmasıyla bağırsak rezeksiyonu gibi ek işlemler gerekebilir.

Pelvik Ekzenterasyon Nedir?

Pelvik ekzenterasyon, pelvis içerisinde ileri derecede yayılmış veya seçilmiş nüks tümörlerde uygulanan en kapsamlı jinekolojik onkoloji ameliyatlarından biridir.

Hastalığın yayılımına göre rahim ve vajenin yanında mesane ve/veya rektum gibi komşu organların bir bölümünün veya tamamının çıkarılması gerekebilir.

Bu operasyon her ileri evre rahim kanseri hastasına uygulanmaz.

Yalnızca dikkatle seçilmiş hastalarda, tümörün tamamen çıkarılabileceği düşünüldüğünde değerlendirilir.

Evre IV Rahim Kanserinde Ameliyat Yapılır mı?

Seçilmiş hastalarda evet.

İleri evre hastalıkta cerrahinin değeri yalnızca kanserin evresine değil, ameliyat sonunda ne kadar hastalık bırakılacağına bağlıdır.

Burada önemli kavram:

sitoredüktif cerrahidir.

Amaç görülebilen tüm tümörü mümkün olduğunca çıkarmaktır.

Özellikle makroskopik rezidüel hastalık bırakılmadan gerçekleştirilebilecek cerrahi, uygun seçilmiş hastalarda önemli olabilir.

Sitoredüktif Cerrahi Nedir?

Sitoredüksiyon, karın ve pelvis içerisindeki görülebilen tümör odaklarının cerrahi olarak çıkarılmasıdır.

Bu yaklaşım yumurtalık kanseri cerrahisinde iyi bilinse de seçilmiş ileri evre endometrium kanseri hastalarında da uygulanabilir.

Ameliyat sırasında gerekirse:

• peritoneal tümörlerin çıkarılması,
• omental rezeksiyon,
• bağırsak rezeksiyonu,
• lenf nodu rezeksiyonu,
• mesane veya diğer tutulan yapıların cerrahisi

gündeme gelebilir.

Ancak ameliyatın sağlayacağı onkolojik yarar ile cerrahi morbidite arasında denge kurulmalıdır.

İleri Evre Rahim Kanserinde Tüm Tümörün Çıkarılması Neden Önemlidir?

İleri evre endometrium kanserinde yapılan çalışmalar, ameliyat sonrasında kalan tümör miktarının prognozla ilişkili olduğunu göstermiştir.

En iyi sonuçlar genellikle makroskopik olarak görünür tümör bırakılmayan hastalarda görülmektedir.

Bu nedenle uygun hastada hedef yalnızca rahmi çıkarmak değildir.

Hedef:

mümkünse görülebilen tüm hastalığın çıkarılmasıdır.

Ancak çok yaygın ve güvenli şekilde tamamen çıkarılması mümkün olmayan hastalıkta ağır bir cerrahinin otomatik olarak tercih edilmesi doğru değildir.

Her Evre IV Rahim Kanseri Hastası Ameliyat Edilmeli mi?

Hayır.

Bazı hastalarda hastalık başlangıçta çok yaygın olabilir veya hastanın genel sağlık durumu büyük bir ameliyat için uygun olmayabilir.

Bu durumda ilk tedavi olarak sistemik tedavi tercih edilebilir.

Tedaviye yanıt sonrasında cerrahinin mümkün olup olmadığı yeniden değerlendirilebilir.

Bu nedenle ileri evre rahim kanserinde cerrahi kararının jinekolojik onkoloji deneyimi olan bir ekip tarafından verilmesi önemlidir.

Akciğere Yayılmış Rahim Kanseri Tedavi Edilebilir mi?

Akciğer, ileri veya tekrarlayan endometrium kanserinde uzak metastaz görülebilen bölgelerden biridir.

Ancak akciğer metastazının bulunması bütün hastalarda aynı anlamı taşımaz.

Tek veya sınırlı metastaz ile çok sayıda organa yayılmış hastalık birbirinden farklıdır.

Tedavi;

• sistemik tedavi,
• hormonal tedavi,
• radyoterapi
• ve çok seçilmiş olgularda lokal tedaviler

kullanılarak kişiselleştirilebilir.

İleri Evre Rahim Kanserinde Hormon Tedavisi Kullanılır mı?

Evet, seçilmiş hastalarda kullanılabilir.

Özellikle:

• düşük grade,
• endometrioid tip,
• östrojen reseptörü (ER) pozitif,
• progesteron reseptörü (PR) pozitif,
• yavaş ilerleyen hastalık

bulunan bazı hastalarda hormonal tedavi önemli bir seçenek olabilir.

Bu hastalarda progesteron temelli veya diğer hormonal tedaviler kullanılabilir.

Hormonal tedavi özellikle daha yavaş seyirli ve hormon reseptörü pozitif tümörlerde değerlidir.

İleri Evre Rahim Kanserinde İmmünoterapi Kullanılır mı?

Evet.

İmmünoterapi, ileri ve tekrarlayan endometrium kanseri tedavisindeki en önemli gelişmelerden biridir.

Özellikle tümörün:

• MMR durumu
• ve MSI özellikleri

tedavi planlamasında önemlidir.

MMR eksikliği bulunan tümörler immünoterapiye özellikle duyarlı olabilir.

Günümüzde bazı ileri evre hastalarda immünoterapi kemoterapiyle birlikte ilk basamak tedavinin de bir parçası olabilir.

Moleküler Testler İleri Evre Rahim Kanserinde Neden Önemlidir?

Modern endometrium kanseri tedavisinde yalnızca tümörün nerelere yayıldığına bakmak yeterli değildir.

Tümörün biyolojisi de bilinmelidir.

Başlıca moleküler gruplar:

• POLEmut
• MMRd
• p53abn
• NSMP

şeklindedir.

Ayrıca belirli histolojik tiplerde HER2 gibi hedefler de tedavi açısından önemli olabilir.

Bu bilgiler kemoterapi, immünoterapi ve hedefe yönelik tedavi seçeneklerinin belirlenmesine yardımcı olabilir.

İleri Evre Rahim Kanserinde Tedavinin Amacı Nedir?

Tedavinin amacı hastadan hastaya değişebilir.

Uygun hastalarda amaç uzun süreli hastalık kontrolü ve mümkünse tüm makroskopik hastalığın ortadan kaldırılmasıdır.

Hastalığın tamamen çıkarılmasının mümkün olmadığı durumlarda ise:

• yaşam süresini uzatmak,
• tümör yükünü azaltmak,
• kanamayı kontrol etmek,
• ağrıyı azaltmak,
• kötü kokulu veya yoğun vajinal akıntıyı kontrol etmek,
• fistül gelişimini önlemek veya yönetmek,
• yaşam kalitesini korumak

önemli hedeflerdir.

Kanama ve Ağrı Kontrol Edilebilir mi?

Evet.

İleri evre rahim kanserinde pelvik hastalık:

• vajinal kanama,
• akıntı,
• ağrı,
• mesane veya bağırsak basısı,
• fistül

gibi önemli yakınmalara yol açabilir.

Sistemik tedavinin yanında radyoterapi ve seçilmiş cerrahi girişimler bu semptomların kontrolünde kullanılabilir.

Bu nedenle ileri evre hastalıkta tedavinin yalnızca yaşam süresine değil, hastanın günlük yaşam kalitesine de odaklanması gerekir.

İzmir'de İleri Evre Rahim Kanseri Cerrahisi

Prof. Dr. Selçuk Erkılınç, ileri evre rahim kanseri hastalarını İzmir Mavişehir'de değerlendirmektedir.

Tedavi planlanırken:

• hastalığın karın ve pelvis içerisindeki dağılımı,
• akciğer ve diğer uzak organ metastazları,
• lenf nodları,
• histolojik tip,
• moleküler özellikler,
• hastanın genel sağlık durumu
• ve tümörün cerrahi olarak tamamen çıkarılabilirliği

birlikte değerlendirilir.

Seçilmiş hastalarda sitoredüktif cerrahi ile mümkün olduğunca makroskopik tümör bırakılmaması hedeflenebilir.

İleri evre rahim kanserinde temel soru yalnızca:

“Ameliyat yapılabilir mi?”

değildir.

Daha doğru soru:

“Bu hastada cerrahi ile görülebilen hastalığın tamamına yakını güvenli şekilde çıkarılabilir mi ve bu ameliyat hastaya gerçek bir onkolojik yarar sağlayacak mı?”

sorusudur.

Sık Sorulan Sorular

Evre 3 rahim kanseri tedavi edilebilir mi?

Evet. Evre III hastalık tek bir durum değildir. Hastalığın dağılımına göre cerrahi, sistemik tedavi ve radyoterapi ile uzun süreli hastalık kontrolü sağlanabilir.

Rahim kanseri yumurtalığa yayılırsa ameliyat yapılır mı?

Uygun hastalarda evet. Özellikle tüm makroskopik hastalık çıkarılabilecekse cerrahi önemli bir tedavi basamağı olabilir.

Rahim kanseri vajene yayılır mı?

Evet, ancak izole vajinal yayılım nadirdir. Lenf nodları ve diğer yayılım bölgeleri de değerlendirilmelidir.

Evre 4 rahim kanserinde ameliyat yapılır mı?

Her hastada değil. Seçilmiş hastalarda tüm veya büyük ölçüde tüm makroskopik hastalığın güvenli şekilde çıkarılması mümkünse sitoredüktif cerrahi düşünülebilir.

Rahim kanseri mesaneye veya bağırsağa yayılırsa ameliyat yapılabilir mi?

Seçilmiş hastalarda yapılabilir. Cerrahinin kapsamı tutulan organa ve hastalığın diğer bölgelerdeki dağılımına bağlıdır.

Pelvik ekzenterasyon nedir?

Mesane ve/veya rektum gibi komşu pelvik organların da cerrahiye dahil edildiği kapsamlı bir onkolojik operasyondur. Yalnızca dikkatle seçilmiş hastalarda uygulanır.

Akciğer metastazı varsa tedavi var mı?

Evet. Sistemik tedavi temel seçeneklerden biridir. Hastalığın özelliklerine göre hormonal tedavi, immünoterapi, radyoterapi veya seçilmiş lokal tedaviler de değerlendirilebilir.

İleri evre rahim kanserinde hormon tedavisi kullanılabilir mi?

Özellikle düşük grade, endometrioid ve hormon reseptörü pozitif yavaş seyirli tümörlerde hormonal tedavi kullanılabilir.

İmmünoterapi kullanılabilir mi?

Evet. Özellikle MMRd/MSI-H tümörlerde immünoterapinin önemli bir yeri vardır ve günümüzde bazı ileri evre hastalarda ilk basamak sistemik tedavinin de parçasıdır.

İleri evre rahim kanserinde en önemli cerrahi hedef nedir?

Uygun hastalarda mümkün olduğunca makroskopik rezidüel hastalık bırakmamaktır.