Rahim Kanseri Taraması Var mı? Kimlerde Endometrium Biyopsisi Gerekir?

Rahim kanseri, özellikle endometrium kanseri, kadınlarda sık görülen jinekolojik kanserlerden biridir. Rahim ağzı kanserinde HPV testi ve smear gibi etkili tarama yöntemleri bulunmasına rağmen, endometrium kanseri için bütün kadınlara uygulanabilecek benzer bir rutin tarama testi yoktur.

Bu nedenle şikâyeti olmayan her kadına düzenli olarak ultrason, endometrium biyopsisi veya kan testi yapılması önerilen bir yaklaşım değildir.

Rahim kanserinde asıl önemli olan; riskli kadınları tanımak ve özellikle menopoz sonrası kanama gibi uyarıcı belirtileri gecikmeden değerlendirmektir.

Rahim Kanseri İçin Tarama Testi Var mı?

Günümüzde tüm kadınlara uygulanabilecek, yeterince güvenilir bir endometrium kanseri tarama testi bulunmamaktadır.

Bunun temel nedenlerinden biri rahim içinden kolay, ağrısız ve yüksek doğrulukla örnek alınmasını sağlayan ideal bir tarama yönteminin bulunmamasıdır.

Ayrıca endometrium kanserini erken dönemde güvenilir şekilde gösterebilecek yeterli duyarlılık ve özgüllüğe sahip rutin bir kan testi de bulunmamaktadır.

Bu nedenle genel toplumda hiçbir şikâyeti olmayan kadınlara toplu endometrium kanseri taraması yapılmaz.

Kimlerde Rahim Kanseri Açısından Daha Dikkatli Olmak Gerekir?

Bazı kadınlarda endometrium kanseri veya kanser öncüsü değişikliklerin gelişme riski daha yüksektir.

Özellikle:

• Lynch sendromu bulunan veya Lynch sendromlu ailelerden gelen kadınlar,
• progesteron kullanılmadan uzun süre yalnızca östrojen kullanan menopoz sonrası kadınlar,
• uzun süre yumurtlamanın olmadığı düzensiz adet döngülerine sahip kadınlar

daha dikkatli değerlendirilmelidir.

Kronik anovulasyon sonucunda endometrium uzun süre karşılanmamış östrojen etkisinde kalabilir. Bu nedenle özellikle düzensiz adet gören kadınlarda anormal kanamaların göz ardı edilmemesi önemlidir.

Smear Testi Rahim Kanserini Gösterir mi?

Bu konuda sık karşılaşılan yanlış inanışlardan biri smear testinin bütün jinekolojik kanserleri taradığı düşüncesidir.

Smear testi esas olarak rahim ağzının değerlendirilmesi için kullanılan bir testtir. Endometrium kanseri için güvenilir bir tarama testi değildir.

Endometrium kanseri bulunan kadınların yalnızca yaklaşık yarısında servikal smear örneğinde malign hücreler görülebilir.

Dolayısıyla:

“Smear sonucum normal, rahim kanseri olamam.”

şeklinde düşünmek doğru değildir.

Rahim içerisinden gelişen bir hastalığı değerlendirmek gerektiğinde farklı yöntemlere ihtiyaç duyulur.

Smear Testinde Endometrial Hücre Görülmesi Ne Anlama Gelir?

Servikal smear sonucunda bazen endometrial hücreler raporlanabilir.

Bu bulgunun önemi hastanın:

• yaşına,
• menopoz durumuna,
• adet döngüsünün hangi döneminde olduğuna,
• kanama şikâyetinin bulunup bulunmadığına,
• hücrelerin normal veya atipik görünmesine

göre değişir.

Adet gören genç bir kadında belirli dönemlerde endometrial hücre görülmesi fizyolojik olabilir.

Ancak özellikle menopoz sonrası bir kadında smear testinde endometrial hücrelerin görülmesi daha dikkatli değerlendirme gerektirebilir.

Atipik Endometrial Hücreler Önemli midir?

Evet.

Smear sonucunda yalnızca normal görünümlü endometrial hücrelerden değil, morfolojik olarak anormal veya atipik endometrial hücrelerden söz ediliyorsa endometriumun değerlendirilmesi daha önemlidir.

Bu durumda rahim içerisinde hiperplazi veya kanser gibi önemli bir patolojinin bulunma olasılığı artar.

Gerekli hastalarda endometriumdan doğrudan örnek alınmalıdır.

Menopoz Sonrası Kanama Rahim Kanseri Belirtisi Olabilir mi?

Evet ve mutlaka araştırılmalıdır.

Menopoza girdikten sonra meydana gelen vajinal kanama veya lekelenme normal kabul edilmemelidir.

Menopoz sonrası kanamanın birçok iyi huylu nedeni bulunabilir. Ancak öncelikle endometrium kanserinin dışlanması gerekir.

Bu nedenle:

“Bir kez oldu, sonra geçti.”

şeklinde düşünerek kanamanın önemsenmemesi doğru değildir.

Tek bir lekelenme bile değerlendirme gerektirebilir.

Kimlerde Endometrium Kanseri Mutlaka Dışlanmalıdır?

Özellikle şu durumlarda endometriumun ayrıntılı değerlendirilmesi gerekir:

• menopoz sonrası kanama,
• menopoz sonrası rahim içerisinde enfeksiyon/pyometra,
• menopoz sonrası smear testinde endometrial hücre görülmesi, özellikle hücreler atipikse,
• perimenopoz döneminde ara kanama,
• adetlerin giderek daha yoğun hale gelmesi,
• menopoz öncesi dönemde anormal uterin kanama,
• özellikle anovulasyon öyküsü bulunan kadınlarda düzensiz veya uzun süren kanamalar.

Bu belirtilerin bulunması mutlaka kanser olduğu anlamına gelmez.

Amaç, önemli bir hastalık varsa gecikmeden tanı koymaktır.

Rahim Kanseri Tanısında Vajinal Ultrason

Transvajinal ultrasonografi, özellikle menopoz sonrası kanama yaşayan kadınların değerlendirilmesinde çok önemli bir yöntemdir.

Ultrasonda rahim iç tabakasının yani endometriumun kalınlığı ve görünümü değerlendirilir.

Endometrium kalınlığı tek başına kanser tanısı koydurmaz.

Ancak ince bir endometrium ile belirgin kalınlaşmış, düzensiz veya heterojen bir endometrium aynı şekilde değerlendirilmez.

Özellikle menopoz sonrası kanaması olan kadınlarda endometrium kalınlığının düşük olması kanser olasılığını önemli ölçüde azaltabilir.

Endometrium Kaç Milimetre Olmalı?

Bu sorunun cevabı hastanın menopoz durumuna ve kanama şikâyetine göre değişir.

Menopoz sonrası kanama değerlendirmesinde transvajinal ultrasonla ölçülen ince bir endometrium rahatlatıcı olabilir. Bununla birlikte ultrason tek başına her endometrium kanserini dışlayamaz.

Özellikle kanama tekrarlıyorsa veya devam ediyorsa endometrium ince ölçülse bile ileri değerlendirme gerekebilir.

Bu nedenle yalnızca bir milimetre değerine bakarak bütün hastalar için karar verilmemelidir.

Endometrium Biyopsisi Nasıl Yapılır?

Endometrium kanserinden şüphelenildiğinde kesin tanı için rahim iç tabakasından doku örneği alınması gerekir.

Bunun için farklı yöntemler kullanılabilir.

Poliklinik şartlarında en sık kullanılan yöntemlerden biri Pipelle endometrium biyopsisidir.

İnce bir örnekleme kanülü rahim ağzından rahim içerisine ilerletilir ve endometriumdan küçük doku örnekleri alınır.

İşlem genellikle kısa sürer ve çoğu hastada hastaneye yatış veya genel anestezi gerektirmez.

Pipelle Biyopsisi Güvenilir midir?

Pipelle, endometrium kanserinin tanısında oldukça başarılı bir örnekleme yöntemidir.

Özellikle menopoz sonrası kadınlarda endometrium kanserini saptama başarısı çok yüksektir.

Ancak hiçbir örnekleme yöntemi yüzde 100 değildir.

Özellikle polip gibi fokal, yani rahim içinin yalnızca belirli bir bölgesinde bulunan lezyonlar körlemesine yapılan örneklemede gözden kaçabilir.

Bu nedenle biyopsi sonucunun hastanın ultrason bulguları ve klinik şikâyetiyle uyumlu olup olmadığı önemlidir.

Pipelle ile Yeterli Parça Alınamazsa Ne Olur?

Bazı hastalarda rahim ağzının dar olması nedeniyle rahim içerisine girilemeyebilir veya değerlendirme için yeterli doku alınamayabilir.

Özellikle menopoz sonrası dönemde rahim ağzında daralma daha sık görülebilir.

Yetersiz biyopsi sonucu:

“Kanser yok.”

anlamına gelmez.

Hastanın kanaması devam ediyorsa veya ultrason bulguları şüpheliyse ileri değerlendirme gerekebilir.

Histeroskopi Ne Zaman Gerekebilir?

Ultrasonda polip veya lokal bir lezyondan şüpheleniliyorsa, biyopsi yetersiz geldiyse veya kanama devam ettiği halde tanı konulamıyorsa histeroskopi düşünülebilir.

Histeroskopide ince bir kamera ile rahim boşluğunun içerisi doğrudan görülür.

Şüpheli alanlardan hedefli biyopsi alınabilir ve uygun durumlarda polip gibi lezyonlar aynı işlem sırasında çıkarılabilir.

Tamoksifen Rahim Kanseri Riskini Artırır mı?

Evet.

Özellikle meme kanseri tedavisinde kullanılan tamoksifen, endometrium kanseri riskini yaklaşık iki-üç kat artırabilir.

Ancak bu bilgi tamoksifen kullanan bütün kadınlara rutin olarak biyopsi veya ultrason yapılması gerektiği anlamına gelmez.

Tamoksifen rahim iç tabakasında ultrasonda düzensiz ve kalın görünüme yol açabilir. Bu nedenle şikâyeti olmayan kadınlarda yalnızca endometrium kalınlığına bakılarak yapılan rutin ultrason takiplerinin özgüllüğü düşüktür ve gereksiz işlemlere yol açabilir.

Tamoksifen Kullanırken Kanama Olursa Ne Yapılmalı?

Bu nokta özellikle önemlidir.

Tamoksifen kullanan bir kadında:

• vajinal kanama,
• lekelenme,
• kanlı veya anormal akıntı

gelişirse bu durum değerlendirilmelidir.

Özellikle menopoz sonrası tamoksifen kullanan kadınlarda ortaya çıkan kanama göz ardı edilmemelidir.

Gerekli hastalarda endometrium biyopsisi yapılır.

Hiç Şikâyetim Yoksa Rahim Kalınlığımı Ölçtürmeli miyim?

Her kadının düzenli olarak endometrium kalınlığı ölçtürmesi gerekmez.

Şikâyeti olmayan, ortalama riskli kadınlarda yalnızca rahim kanserini taramak amacıyla rutin transvajinal ultrason yapılması genel bir tarama yöntemi değildir.

Ultrasonun değeri hastanın yaşı, menopoz durumu, kanama şikâyeti ve risk faktörleriyle birlikte değerlendirilmelidir.

Kan Testiyle Rahim Kanseri Anlaşılır mı?

Günümüzde genel toplumda endometrium kanseri taraması amacıyla kullanılabilecek yeterli duyarlılık ve özgüllüğe sahip rutin bir kan testi veya tümör belirteci bulunmamaktadır.

Bu nedenle normal kan testleri rahim kanserini dışlamaz.

Tanıda hastanın belirtileri, jinekolojik değerlendirme, ultrason ve gerektiğinde endometriumdan alınan doku örneği önemlidir.

Menopoz Sonrası Kanamada Neden Gecikmemek Gerekir?

Endometrium kanserinin önemli avantajlarından biri, birçok hastada erken dönemde vajinal kanamayla belirti vermesidir.

Bu nedenle menopoz sonrası kanamanın erken değerlendirilmesi hastalığın erken evrede yakalanmasına yardımcı olabilir.

Kanamanın miktarının fazla olması gerekmez.

Pembe lekelenme, kahverengi akıntı veya bir kez meydana gelen hafif kanama bile değerlendirilmelidir.

İzmir'de Menopoz Sonrası Kanama ve Endometrium Değerlendirmesi

Prof. Dr. Selçuk Erkılınç, menopoz sonrası kanama, anormal uterin kanama, endometrium kalınlaşması, smear testinde endometrial hücre saptanması veya endometrium kanseri şüphesi bulunan hastaları İzmir Mavişehir'de değerlendirmektedir.

Muayene ve transvajinal ultrason sonrasında hastanın yaşına, menopoz durumuna, kanama öyküsüne ve endometriumun görünümüne göre Pipelle biyopsi, histeroskopi veya diğer endometrial örnekleme yöntemlerinin gerekip gerekmediğine karar verilir.

Amaç her endometrium kalınlaşmasında biyopsi yapmak değil; biyopsi gereken hastayı doğru belirlemek ve özellikle menopoz sonrası kanaması bulunan kadınlarda olası endometrium kanserinin tanısını geciktirmemektir.

Sık Sorulan Sorular

Rahim kanseri smear testinde çıkar mı?

Her zaman çıkmaz. Smear testi rahim ağzı kanseri taraması için geliştirilmiştir ve endometrium kanserini güvenilir şekilde dışlayamaz.

Menopozdan sonra bir kez kanama oldu. Doktora gitmeli miyim?

Evet. Menopoz sonrası tek bir kanama veya lekelenme bile değerlendirilmelidir.

Endometrium kalınlığı kanser demek midir?

Hayır. Kalınlaşmanın polip, hiperplazi ve başka iyi huylu nedenleri olabilir. Ultrason bulgusu hastanın klinik özellikleriyle birlikte değerlendirilir.

Pipelle biyopsi ameliyathane gerektirir mi?

Çoğu hastada hayır. Poliklinik şartlarında kısa sürede uygulanabilir.

Pipelle biyopsi kesin sonuç verir mi?

Endometrium kanserinin saptanmasında oldukça başarılıdır; ancak özellikle fokal lezyonlarda veya yetersiz örnek alınması durumunda histeroskopi gibi ek yöntemler gerekebilir.

Tamoksifen kullanıyorum. Her yıl rahim biyopsisi yaptırmalı mıyım?

Şikâyeti olmayan her kadına rutin biyopsi yapılması gerekmez. Ancak kanama veya lekelenme gelişirse endometrium değerlendirilmelidir.

Smear testinde endometrial hücre çıktı. Kanser miyim?

Hayır. Bunun anlamı yaşa, menopoz durumuna, adet zamanına ve hücrelerin atipik olup olmamasına göre değişir. Özellikle menopoz sonrası dönemde değerlendirilmesi önemlidir.