Yumurtalık Kanseri Belirtileri: Hangi Şikâyetler Ciddiye Alınmalı?
Yumurtalık kanseri denildiğinde sık kullanılan ifadelerden biri **“sessiz ilerleyen kanser”**dir. Ancak bu ifade tam olarak doğru değildir.
Yumurtalık kanseri olan kadınların önemli bir bölümünde tanıdan önce bazı şikâyetler vardır. Sorun, bu belirtilerin yalnızca yumurtalık kanserine özgü olmamasıdır.
Özellikle:
- karında şişkinlik,
- karın veya kasık ağrısı,
- karın çevresinde büyüme,
- çabuk doyma,
- yemek yemede güçlük,
- sık idrara çıkma,
- ani idrar yapma ihtiyacı
yumurtalık kanserinde görülebilen belirtilerdir.
Burada önemli olan tek başına belirtinin varlığı değil; yeni başlaması, sık tekrarlaması ve devam etmesidir.
Yumurtalık Kanserinin En Sık Belirtileri Nelerdir?
Yumurtalık kanserinde görülebilen başlıca yakınmalar şunlardır:
- sürekli veya tekrarlayan karın şişkinliği,
- pelvik veya abdominal ağrı,
- karın çevresinde belirgin büyüme,
- erken doyma,
- iştah azalması veya yemek yemekte güçlük,
- sık idrara çıkma,
- idrar sıkışması,
- bağırsak alışkanlıklarında değişiklik,
- kabızlık,
- açıklanamayan halsizlik veya kilo değişiklikleri.
Bu yakınmaların çok daha sık görülen benign nedenleri de vardır.
Bu nedenle:
“Şişkinliğim var, yumurtalık kanseriyim.”
sonucuna varmak doğru değildir.
Ancak yeni ortaya çıkan ve kalıcı hale gelen şikâyetlerin değerlendirilmesi gerekir.
Karın Şişkinliği Yumurtalık Kanseri Belirtisi Olabilir mi?
Evet.
Karın şişkinliği yumurtalık kanserinde görülebilen önemli yakınmalardan biridir.
Ancak günlük yaşamda yemek, gaz, irritabl bağırsak sendromu ve başka gastrointestinal nedenlerle oluşan geçici şişkinlikten farklı olarak dikkat edilmesi gereken durum:
yeni başlayan, giderek artan veya sürekli tekrarlayan şişkinliktir.
Hasta bazen bunu:
- “Karnım sürekli şiş.”
- “Pantolonlarım olmamaya başladı.”
- “Sabah kalktığımda bile şişkinim.”
- “Kilo almadım ama karnım büyüdü.”
şeklinde tarif edebilir.
Bu durumda jinekolojik değerlendirme ve ultrason uygun olabilir.
Yumurtalık Kanseri Karında Büyüme Yapar mı?
Evet.
Karın çevresindeki büyümenin birkaç nedeni olabilir:
- yumurtalık kitlesinin kendisi,
- karın içine yayılan hastalık,
- asit adı verilen sıvı birikimi,
- bağırsak ve omentum tutulumu.
Özellikle kısa sürede belirginleşen ve kilo artışıyla açıklanamayan karın büyümesi değerlendirilmelidir.
Yumurtalık Kanserinde Kasık Ağrısı Olur mu?
Olabilir.
Ağrı:
- alt karında,
- kasıklarda,
- pelviste,
- bazen tüm karında
hissedilebilir.
Ancak yumurtalık kanserindeki ağrının kendine özgü tek bir karakteri yoktur.
Bu nedenle ağrının kanser açısından anlamı diğer belirtiler, muayene ve ultrason bulgularıyla birlikte değerlendirilir.
Erken Doyma Yumurtalık Kanseri Belirtisi midir?
Olabilir ve özellikle dikkat edilmesi gereken belirtilerden biridir.
Hasta normalde yiyebildiği miktarın çok daha azıyla doymaya başlayabilir.
Bunu:
“İki üç lokma yiyorum, hemen doyuyorum.”
şeklinde tarif edebilir.
Büyük pelvik-abdominal kitle, asit veya üst batındaki hastalık mide ve bağırsaklar üzerinde basınç oluşturarak erken doyma ve yemek yemede güçlüğe neden olabilir.
Sık İdrara Çıkma Yumurtalık Kanseri Belirtisi Olabilir mi?
Evet.
Pelvik kitle mesaneye bası yapabilir ve:
- sık idrara çıkma,
- idrar sıkışması,
- mesanenin çabuk dolduğu hissi
oluşturabilir.
Ancak idrar yolu enfeksiyonu, aşırı aktif mesane ve başka ürolojik nedenler çok daha sık görülür.
Önemli olan özellikle daha önce olmayan idrar yakınmalarının yeni ortaya çıkması ve devam etmesidir.
Yumurtalık Kanseri Bağırsak Şikâyeti Yapar mı?
Evet.
İleri hastalıkta yumurtalık kanseri karın zarı, omentum ve bağırsak yüzeylerini etkileyebilir.
Bunun sonucunda:
- kabızlık,
- karında gerginlik,
- gaz,
- bağırsak alışkanlığında değişiklik,
- bulantı,
- ileri durumlarda bağırsak tıkanıklığı
görülebilir.
Ancak bağırsak şikâyetlerinin çoğunun nedeni yumurtalık kanseri değildir.
Özellikle yeni başlayan ve jinekolojik yakınmalarla birlikte bulunan gastrointestinal belirtilerde yumurtalıkların da değerlendirilmesi önemlidir.
Yumurtalık Kanseri Adet Düzensizliği Yapar mı?
Bazı hastalarda adet düzeninde değişiklik veya anormal vajinal kanama görülebilir.
Ancak bunlar yumurtalık kanserinin en karakteristik belirtileri değildir.
Özellikle menopoz sonrası kanama varsa yumurtalıkların yanı sıra endometrium ve serviks de değerlendirilmelidir.
Yumurtalık Kanseri Gerçekten Sessiz midir?
Tam anlamıyla değil.
Çalışmalarda hem erken hem de ileri evre yumurtalık kanseri bulunan kadınların önemli bir bölümünde tanı öncesinde en az bir şikâyet bulunduğu gösterilmiştir.
Asıl problem belirtilerin:
- hafif olabilmesi,
- gastrointestinal hastalıkları taklit edebilmesi,
- idrar yolu problemlerine benzeyebilmesi,
- menopoz veya yaşlanmaya bağlanabilmesi
nedeniyle başlangıçta önemsenmemesidir.
Bu nedenle yumurtalık kanserini “hiç belirti vermeyen” bir hastalıktan çok, “belirtileri özgül olmayan” bir hastalık olarak düşünmek daha doğrudur.
Belirtiler Ne Zaman Şüpheli Hale Gelir?
Bir belirtinin kanser açısından önemini artıran özellikler şunlardır:
- yakın zamanda başlaması,
- daha önce bulunmaması,
- sık tekrarlaması,
- haftalar boyunca devam etmesi,
- giderek artması,
- birden fazla belirtinin birlikte bulunması.
Örneğin yıllardır aralıklı gaz problemi yaşayan bir kadın ile son birkaç aydır neredeyse her gün karın şişkinliği ve erken doyma yaşayan menopoz sonrası bir kadın aynı şekilde değerlendirilmez.
Erken Evre Yumurtalık Kanseri Belirti Verir mi?
Evet, verebilir.
Erken evrede de karın veya pelvik ağrı ve şişkinlik gibi yakınmalar görülebilir.
Bu nedenle:
“Belirti varsa mutlaka ileri evredir.”
demek doğru değildir.
Aynı şekilde belirtilerin erken fark edilmesi her zaman hastalığın erken evrede yakalanacağı anlamına da gelmez.
Yumurtalık kanserinin biyolojik davranışı ve histolojik tipi hastalığın yayılım hızını önemli ölçüde etkiler.
Yumurtalık Kanserinde Muayenede Ne Görülür?
Jinekolojik muayenede adneksiyal veya pelvik kitle saptanabilir.
Özellikle:
- solid,
- düzensiz,
- hareketi kısıtlı,
- fikse
pelvik kitleler daha şüpheli olabilir.
Pelvik kitleye asit veya üst batında kitle bulguları eşlik ediyorsa ileri değerlendirme gerekir.
Ancak küçük yumurtalık tümörleri fizik muayenede fark edilmeyebilir.
Bu nedenle normal jinekolojik muayene yumurtalık kanserini tamamen dışlamaz.
Yumurtalık Kanseri Ultrasonda Nasıl Görünür?
Transvajinal ultrason adneksiyal kitlelerin değerlendirilmesinde temel görüntüleme yöntemidir.
Malignite açısından şüphe oluşturabilecek özellikler arasında:
- düzensiz sınırlar,
- solid komponentler,
- papiller çıkıntılar,
- kompleks iç yapı,
- düzensiz veya kalın septalar,
- bilateral şüpheli kitleler,
- asit,
- peritoneal bulgular
yer alabilir.
Ancak hiçbir ultrason bulgusu tek başına kesin kanser tanısı koydurmaz.
Büyük Yumurtalık Kisti Kanser midir?
Hayır.
Kitlenin büyüklüğü önemlidir ancak tek başına maligniteyi belirlemez.
Çok büyük benign yumurtalık kistleri olabileceği gibi daha küçük malign tümörler de görülebilir.
Bu nedenle yalnızca çap değil, kitlenin morfolojisi değerlendirilmelidir.
Yumurtalık Kanseri Tanısı Nasıl Konur?
Şüpheli bir adneksiyal kitlede değerlendirme genellikle:
- ayrıntılı öykü,
- jinekolojik muayene,
- transvajinal ultrason,
- CA-125 ve gerekli durumlarda diğer tümör belirteçleri,
- uygun hastalarda BT veya MR
ile yapılır.
Ancak yumurtalık kanserinin kesin tanısı histopatolojik inceleme ile konur.
Ultrason veya CA-125 tek başına kesin kanser tanısı değildir.
CA-125 Yüksekliği Yumurtalık Kanseri Tanısı Koydurur mu?
Hayır.
CA-125:
- endometriozis,
- myom,
- enfeksiyon,
- menstruasyon,
- gebelik,
- karın zarını etkileyen benign hastalıklar
gibi birçok durumda yükselebilir.
Buna karşılık özellikle erken evre bazı yumurtalık kanserlerinde normal olabilir.
Bu nedenle CA-125 sonucu ultrason ve klinik bulgularla birlikte değerlendirilmelidir.
Yumurtalık Kitlesinde BT Ne Zaman Kullanılır?
Ultrasonda malignite açısından şüpheli kitle saptandığında bilgisayarlı tomografi özellikle hastalığın yaygınlığını değerlendirmede önemlidir.
BT ile:
- omentum,
- periton,
- karaciğer yüzeyi ve parankimi,
- dalak,
- lenf nodları,
- bağırsak çevresi,
- üst batın,
- plevral alanlar
değerlendirilebilir.
Bu bilgiler özellikle ameliyatın planlanmasında önem taşır.
Yumurtalık Kitlesinde MR Ne Zaman Kullanılır?
MR her yumurtalık kistinde gerekli değildir.
Özellikle ultrasonda karakteri tam belirlenemeyen indetermine adneksiyal kitlelerin değerlendirilmesinde yardımcı olabilir.
Ancak malignite açısından belirgin şüpheli ve cerrahi planlanan hastada görüntüleme yöntemi hastalığın klinik durumuna göre seçilir.
PET-CT Yumurtalık Kanseri Tanısında Her Hastaya Yapılır mı?
Hayır.
PET-CT her yumurtalık kitlesinin rutin ilk değerlendirme yöntemi değildir.
Seçilmiş klinik durumlarda ek bilgi sağlayabilir ancak transvajinal ultrason ve uygun kesitsel görüntülemenin yerini rutin olarak almaz.
Yumurtalık Kanseri Başka Hastalıklarla Karışabilir mi?
Evet.
Özellikle:
- endometriozis,
- pelvik inflamatuar hastalık,
- tubo-ovaryan apse,
- pedinküllü myom,
- benign yumurtalık tümörleri,
- fonksiyonel kistler
yumurtalık kanserini taklit edebilir.
Ayrıca her pelvik kitle yumurtalıktan kaynaklanmaz.
Bağırsak Kanseri Yumurtalığa Yayılabilir mi?
Evet.
Kolon ve diğer gastrointestinal sistem kanserleri yumurtalıklara metastaz yapabilir.
Bu nedenle şüpheli adneksiyal kitle değerlendirilirken:
- dışkıda kan,
- yeni başlayan kabızlık veya ishal,
- belirgin bağırsak alışkanlığı değişikliği
gibi belirtiler varsa gastrointestinal sistem de araştırılabilir.
Seçilmiş hastalarda kolonoskopi gerekebilir.
Mide Kanseri Yumurtalığa Yayılabilir mi?
Evet.
Gastrointestinal sistem kaynaklı bazı tümörler yumurtalıklara metastaz yapabilir.
Özellikle bilateral veya atipik özellik taşıyan yumurtalık kitlelerinde primer odağın yumurtalık dışı olabileceği de akılda tutulmalıdır.
Yumurtalık Kanseri Nasıl Yayılır?
Yumurtalık kanserinin en karakteristik özelliği karın boşluğu içerisinde peritoneal yüzeylere yayılabilmesidir.
Kanser hücreleri tümörden ayrılarak karın sıvısıyla birlikte farklı bölgelere taşınabilir.
Bu yayılım şekline transkoelomik yayılım denir.
Yumurtalık Kanseri Karın İçinde En Sık Nereye Yayılır?
Peritoneal sıvının dolaşım yönü nedeniyle tümör hücreleri sıklıkla:
- Douglas boşluğu,
- parakolik oluklar,
- bağırsak mezenterleri,
- omentum,
- diyafram yüzeyi,
- karaciğer kapsülü,
- bağırsakların peritoneal yüzeyleri
üzerine yerleşebilir.
Bu nedenle yumurtalık kanseri ameliyatı yalnızca yumurtalıkların çıkarılmasından ibaret değildir.
Omentum Neden Yumurtalık Kanserinde Önemlidir?
Omentum karın içerisinde bağırsakların önünde yer alan yağlı bir dokudur ve yumurtalık kanserinin sık yayıldığı bölgelerden biridir.
İleri hastalıkta omentumda yaygın tümör birikimi oluşabilir.
Bu nedenle yumurtalık kanseri cerrahisinde omentum değerlendirmesi ve uygun hastalarda omentektomi önemli bir bileşendir.
Yumurtalık Kanseri Diyaframa Yayılır mı?
Evet.
Özellikle sağ diyafram yüzeyi yumurtalık kanserinin sık yayıldığı bölgelerden biridir.
İleri evre yumurtalık kanseri cerrahisinde yalnızca pelvis değil, üst batın ve diyafram yüzeyleri de değerlendirilmelidir.
Gerekli durumlarda diyafram üzerindeki tümör odaklarının çıkarılması sitoredüktif cerrahinin bir parçası olabilir.
Yumurtalık Kanseri Lenf Nodlarına Yayılır mı?
Evet.
Pelvik ve paraaortik lenf nodları yumurtalık kanserinin lenfatik yayılım gösterebildiği başlıca bölgelerdir.
Ancak günümüzde lenf nodu cerrahisinin kapsamı hastalığın evresi, görüntüleme bulguları ve ameliyat sırasındaki değerlendirmeye göre planlanır.
Yumurtalık Kanseri Akciğere Yayılır mı?
İleri hastalıkta göğüs boşluğu etkilenebilir.
Özellikle plevral efüzyon, yani akciğer çevresinde sıvı birikmesi görülebilir.
Daha nadiren akciğer parankimi veya diğer uzak organlarda metastaz gelişebilir.
Yumurtalık Kanseri Bağırsak Tıkanıklığı Yapabilir mi?
İleri peritoneal hastalık bağırsak yüzeylerini ve mezenterleri etkileyerek bağırsak anslarının hareketini bozabilir.
Bunun sonucunda:
- bulantı,
- kusma,
- karın şişliği,
- gaz ve dışkı çıkaramama
gibi bağırsak tıkanıklığı belirtileri gelişebilir.
Bu durum ileri yumurtalık kanserinin önemli komplikasyonlarından biridir.
Yumurtalık Kanseri Şüphesinde Neden Jinekolojik Onkoloji Değerlendirmesi Önemlidir?
Çünkü olası yumurtalık kanserinde ilk ameliyatın doğru planlanması son derece önemlidir.
Benign yumurtalık kisti ameliyatıyla yumurtalık kanseri ameliyatı aynı değildir.
Kanser şüphesinde cerrahinin amacı gerektiğinde:
- uterus ve adnekslerin değerlendirilmesi,
- omentum cerrahisi,
- peritoneal alanların değerlendirilmesi,
- üst batın cerrahisi,
- bağırsak veya diyafram cerrahisi,
- uygun lenf nodu değerlendirmesi,
- görülebilen tümörün mümkün olduğunca tamamen çıkarılması
olabilir.
Bu nedenle malignite açısından şüpheli bir kitlenin ameliyat öncesinde doğru triyajı önemlidir.
İzmir'de Yumurtalık Kanseri ve Şüpheli Yumurtalık Kitlesi Değerlendirmesi
Prof. Dr. Selçuk Erkılınç, karında şişkinlik, pelvik ağrı, erken doyma, CA-125 yüksekliği ve şüpheli yumurtalık kitlesi bulunan hastaları İzmir Mavişehir'de değerlendirmektedir.
Değerlendirmede:
- ayrıntılı öykü,
- jinekolojik muayene,
- transvajinal ultrason,
- kitlenin morfolojik özellikleri,
- CA-125 ve gerekli diğer tümör belirteçleri,
- gerektiğinde ileri görüntüleme
birlikte ele alınır.
Yumurtalık kanseri şüphesi bulunan hastalarda cerrahi plan yalnızca yumurtalığa değil, tüm karın ve pelvisteki olası hastalık dağılımına göre yapılır.
Operasyonlarını gerçekleştirmektedir.
Sık Sorulan Sorular
Yumurtalık kanserinin ilk belirtisi nedir?
Tek bir ilk belirti yoktur. Şişkinlik, karın veya kasık ağrısı, erken doyma ve idrar yakınmaları sık görülen belirtiler arasındadır.
Sürekli karın şişkinliği yumurtalık kanseri olabilir mi?
Olabilir ancak çok sayıda benign nedeni de vardır. Özellikle yeni başlayan ve devam eden şişkinlik değerlendirilmelidir.
Yumurtalık kanseri gaz yapar mı?
Karında şişkinlik ve gastrointestinal yakınmalar yapabilir. Ancak gaz şikâyeti tek başına kanser anlamına gelmez.
Yumurtalık kanseri erken doyma yapar mı?
Evet. Özellikle asit veya karın içerisindeki hastalık nedeniyle hasta daha az yemekle doymaya başlayabilir.
Yumurtalık kanseri sık idrara çıkma yapar mı?
Pelvik kitlenin mesaneye basısı sık idrara çıkma veya idrar sıkışmasına neden olabilir.
Yumurtalık kanseri erken evrede belirti verir mi?
Evet. Erken evre hastalarda da belirtiler bulunabilir; ancak belirtiler özgül değildir.
Yumurtalık kanseri ultrasonda belli olur mu?
Ultrason malignite şüphesini güçlü şekilde ortaya koyabilir ancak kesin kanser tanısı histopatolojik incelemeyle konur.
CA-125 normalse yumurtalık kanseri olmaz mı?
Hayır. Normal CA-125 yumurtalık kanserini tamamen dışlamaz.
Büyük yumurtalık kisti kesin kanser midir?
Hayır. Boyut tek başına kanseri belirlemez. Kitlenin ultrason morfolojisi daha önemlidir.
Yumurtalık kanseri karaciğere yayılır mı?
Evet. Karaciğer kapsülü ve ileri hastalıkta karaciğer parankimi etkilenebilir.
Yumurtalık kanseri bağırsaklara yayılır mı?
Evet. Peritoneal yayılım nedeniyle bağırsak yüzeyleri ve mezenter tutulabilir.
Yumurtalık kanseri diyaframa yayılır mı?
Evet. Özellikle sağ diyafram yüzeyi sık görülen yayılım bölgelerinden biridir.
Yumurtalık kanseri ameliyatını neden jinekolojik onkolog yapmalı?
Şüpheli veya doğrulanmış yumurtalık kanserinde ameliyat yalnızca yumurtalığın çıkarılması olmayabilir. Hastalığın karın içindeki dağılımına göre kapsamlı sitoredüktif cerrahi gerekebilir.