Jinekolojik onkoloji, kadın sağlığı ve klinik deneyimlerden notlar.
Genel
Platin dirençli yumurtalık kanseri, tedavi seçeneğinin kalmadığı anlamına gelmez. Tedavide: haftalık paklitaksel, pegile lipozomal doksorubisin, topotekan, gemsitabin gibi seçenekler kullanılabilir. Uygun hastalarda bevacizumab tedaviye eklenebilir.
Devamını Oku
Genel
Yumurtalık kanseri tedavisi tamamlandıktan sonra takip yalnızca CA-125 ölçmekten ibaret değildir. CA-125 özellikle başlangıçta yüksek olan hastalarda yararlıdır; ancak: normal CA-125 hastalığı tamamen dışlamaz, yükselen CA-125 ise tek başına hemen kemoterapi başlanması gerektiği anlamına gelmez. BT küçük hacimli hastalığı gözden kaçırabilir. PET-BT ise özellikle CA-125 yükselirken standart görüntülemenin hastalığın yerini gösteremediği seçilmiş durumlarda yararlı olabilir. Tedaviden sonra hastalık kalıp kalmadığını görmek amacıyla yapılan rutin second-look ameliyatları artık standart yaklaşım değildir.
Devamını Oku
Genel
İleri evre yumurtalık kanserinde: “Önce ameliyat mı, önce kemoterapi mi?” sorusunun cevabı hastaya göre değişir. Primer cerrahiyle görünür tümörün tamamen çıkarılabileceği ve cerrahi riski kabul edilebilir hastalarda primer sitoredüktif cerrahi tercih edilebilir. Başlangıçta tam sitoredüksiyon olasılığı düşük veya büyük cerrahinin riski yüksek olan seçilmiş hastalarda ise: neoadjuvan kemoterapi → interval sitoredüktif cerrahi → kemoterapinin tamamlanması yaklaşımı uygulanabilir. Evre III veya Evre IV olmak tek başına hangi yolun seçileceğini belirlemez. Modern tedavide ayrıca bevacizumab, BRCA/HRD değerlendirmesi ve uygun hastalarda idame tedavisi planın önemli parçalarıdır.
Devamını Oku
Genel
İleri evre epitelyal yumurtalık kanserinde sistemik tedavinin temelini platin bazlı kemoterapi oluşturur. En sık kullanılan kombinasyon: karboplatin + paklitakseldir. Kemoterapi: primer sitoredüktif cerrahiden sonra veya ameliyattan önce neoadjuvan olarak başlayıp interval sitoredüktif cerrahi sonrasında uygulanabilir. Ancak modern yumurtalık kanseri tedavisi yalnızca kemoterapiden ibaret değildir. BRCA1/BRCA2 ve HRD gibi moleküler özellikler, kemoterapi sonrasında uygulanabilecek idame tedavisinin belirlenmesinde önemli rol oynar.
Devamını Oku
Genel
İleri evre yumurtalık kanserinde ameliyatın amacı yalnızca rahim ve yumurtalıkları çıkarmak değildir. Temel hedef, uygun hastada gözle görülebilen tüm tümörün çıkarılmasıdır. Buna: tam makroskopik sitoredüksiyon veya sıfır rezidü denir. Bunu sağlamak için gerekli olduğunda: omentektomi, peritonektomi, bağırsak rezeksiyonu, diyafram cerrahisi, splenektomi, üst abdominal cerrahi, şüpheli lenf nodlarının çıkarılması gerekebilir.
Devamını Oku
Genel
Evre I: Yumurtalık/tüplerle sınırlı hastalık. Evre II: Pelvis içerisinde yayılım. Evre III: Pelvis dışı peritoneal yayılım ve/veya retroperitoneal lenf nodu metastazı. Evre IV: Uzak metastaz. Özellikle bilinmesi gereken noktalar: IC1: ameliyat sırasında cerrahi dökülme IC2: ameliyat öncesi kapsül rüptürü veya yüzey tutulumu IC3: malign peritoneal sitoloji IIIA1: retroperitoneal lenf nodu metastazı IVA: malign plevral efüzyon IVB: uzak organ veya ekstraabdominal metastaz
Devamını Oku
Genel
Yumurtalık kanserinde prognozu yalnızca evre belirlemez. En önemli faktörler: FIGO evresi, ameliyat sonrasında görünür tümör kalıp kalmaması, histolojik tip ve tümör biyolojisi, erken evrede kapsül/yüzey/sitoloji özellikleri, hastanın yaşı ve performans durumu, kemoterapiye yanıt, BRCA ve HRD gibi moleküler özelliklerdir.
Devamını Oku
Genel
Yumurtalık kanseri tamamen sessiz bir hastalık değildir. En önemli belirtiler arasında: karında şişkinlik + karın/pelvik ağrı + erken doyma + yemek yemede güçlük + sık idrara çıkma/idrar sıkışması yer alır. Bu belirtiler çoğunlukla benign hastalıklardan kaynaklanır. Ancak yeni başlamaları, sık tekrarlamaları ve devam etmeleri durumunda değerlendirme önemlidir. Şüpheli hastada transvajinal ultrason temel incelemelerden biridir. CA-125 yardımcıdır ancak tek başına tanı koydurmaz. Yumurtalık kanseri en sık karın boşluğu içerisinde peritoneal yüzeylere yayılır; omentum, bağırsak yüzeyleri, parakolik alanlar ve diyafram etkilenebilir.
Devamını Oku
Genel
BRCA1 ve BRCA2 pozitifliği kanser tanısı değil, kalıtsal kanser yatkınlığıdır. Genetik değişiklik anne veya baba tarafından aktarılabilir ve her çocuk için aktarım olasılığı yaklaşık %50'dir. Aile öyküsünün olmaması BRCA taşıyıcılığını tamamen dışlamaz. BRCA taşıyıcılarında yumurtalık, fallop tüpü ve primer peritoneal kanser riski artar. BRCA1'de risk genellikle daha yüksek ve daha erken yaşta belirginleşir. CA-125 ve transvajinal ultrason yüksek riskli kadınlarda bile etkili bir yumurtalık kanseri tarama yöntemi değildir.
Devamını Oku