Prof. Dr. Erkılınç'ın
Yazıları

Genel

~3 dk okuma

Yumurtalık Kanseri Risk Faktörleri: Kimler Risk Altında, Korunmak Mümkün mü?

Yumurtalık kanseri riski yaş, genetik özellikler, aile öyküsü ve üreme öyküsü gibi birçok faktörden etkilenir. En önemli risk gruplarından biri BRCA1/BRCA2 veya diğer kalıtsal kanser yatkınlıklarına sahip kadınlardır. Doğum yapmış olmak ve oral kontraseptif kullanımı daha düşük yumurtalık kanseri riskiyle ilişkilidir. Günümüzde yüksek dereceli seröz yumurtalık kanserlerinin önemli bölümünün fallop tüpünün fimbrial ucundan geliştiğinin anlaşılması, korunma stratejilerini değiştirmiştir. Ortalama riskli kadınlarda uygun cerrahiler sırasında fırsatçı salpenjektomi, yüksek genetik risk taşıyan kadınlarda ise uygun zamanda risk azaltıcı bilateral salpingo-ooforektomi değerlendirilebilir. Buna karşılık genel toplumda: CA-125, transvajinal ultrason veya bu iki yöntemin birlikte kullanılmasıyla etkinliği kanıtlanmış rutin bir yumurtalık kanseri tarama programı bulunmamaktadır.

Devamını Oku

Genel

~2 dk okuma

Yumurtalık Kisti Kanser mi? Ultrasonda İyi ve Kötü Huylu Kitlelerin Ayrımı

Yumurtalıkta kist görülmesi kanser tanısı değildir. Malignite riskinin değerlendirilmesinde kistin yalnızca büyüklüğüne değil, özellikle morfolojisine bakılır. Basit, ince duvarlı ve tamamen sıvı içerikli kistler genellikle düşük risklidir. Buna karşılık: papiller çıkıntı + solid alan + düzensiz morfoloji + şüpheli kanlanma + asit gibi özellikler malignite olasılığını artırabilir. CA-125 önemli bir yardımcı testtir ancak tek başına kanser tanısı koydurmaz ve normal olması da kanseri tamamen dışlamaz.

Devamını Oku

Genel

~2 dk okuma

CA-125 Yüksekliği Nedir? Yumurtalık Kanseri Anlamına mı Gelir?

CA-125 yüksekliği tek başına yumurtalık kanseri anlamına gelmez. CA-125 tümöre özgü bir belirteç değildir. Endometriozis, myom, pelvik enfeksiyon, menstruasyon, gebelik ve karın zarını etkileyen birçok benign durumda yükselebilir. Buna karşılık CA-125'in normal olması da yumurtalık kanserini tamamen dışlamaz. Özellikle erken evre hastalıkta normal değerler görülebilir. Bu nedenle genel toplumdaki belirtisiz kadınlarda CA-125 tek başına güvenilir bir yumurtalık kanseri tarama testi değildir.

Devamını Oku

Genel

~2 dk okuma

Uterin Karsinosarkom Nedir? Belirtileri, Ameliyatı ve Tedavisi

Uterin karsinosarkom nadir, ancak yüksek riskli bir rahim kanseridir. Eskiden uterin sarkomlar içerisinde sınıflandırılmış olsa da günümüzde sarkomatöz farklılaşma gösteren yüksek dereceli endometrial karsinom olarak kabul edilir. En sık menopoz sonrası dönemde görülür ve vajinal kanama önemli bir belirtidir. Karsinosarkom leiomyosarkomdan farklı olarak lenf nodlarına, adnekslere ve peritoneal yüzeylere anlamlı oranda yayılabilir. Bu nedenle cerrahi planlama yüksek riskli endometrium kanseri prensiplerine göre yapılır. Temel cerrahi histerektomi ve bilateral salpingo-ooforektomidir; ancak lenf nodu değerlendirmesi ve ekstrauterin hastalığın araştırılması da önemlidir.

Devamını Oku

Genel

~3 dk okuma

Uterin Leiomyosarkom Tedavisi: Ameliyat Nasıl Yapılır

Uterin leiomyosarkomda küratif tedavinin temelini cerrahi oluşturur. Ameliyatta en önemli prensip tümörün parçalanmadan ve bütünlüğü korunarak çıkarılmasıdır. Leiomyosarkomda kontrolsüz morcellation hastalığın karın içerisine yayılma riskini artırabilir. Her hastada rutin lenfadenektomi gerekli değildir. Şüpheli lenf nodları değerlendirilir ancak uterusla sınırlı hastalıkta lenf nodu metastazı nispeten nadirdir. Genç ve premenopozal seçilmiş hastalarda normal overlerin korunması mümkün olabilir. Myomektomi sonrasında beklenmedik şekilde leiomyosarkom saptandığında patoloji, morcellation durumu, görüntüleme ve fertilite beklentisi birlikte değerlendirilerek tamamlayıcı cerrahi kararı verilmelidir. Nüks hastalıkta da cerrahi seçeneği tamamen ortadan kalkmaz. Özellikle uzun hastalıksız dönem + izole nüks + tamamen çıkarılabilir hastalık bulunan seçilmiş hastalarda sekonder sitoredüktif cerrahi önemli olabilir.

Devamını Oku

Genel

~2 dk okuma

Rahim Sarkomu Nedir? Leiomyosarkom, STUMP ve Rahmin Düz Kas Tümörleri

Rahim sarkomları nadir ancak önemli uterin tümörlerdir. Leiomyosarkom rahmin düz kas hücrelerinden gelişir ve çoğunlukla sıradan bir myomun kansere dönüşmesi sonucunda ortaya çıkmaz. Hızlı büyüyen her myom sarkom değildir. Ancak özellikle menopoz sonrasında büyüyen veya görüntülemede şüpheli özellikler taşıyan uterin kitleler dikkatle değerlendirilmelidir. Leiomyosarkomun ameliyat öncesinde kesin tanısı zor olabilir. Smear ve endometrium biyopsisi normal olsa bile rahmin kas tabakasındaki bir sarkom tamamen dışlanamayabilir.

Devamını Oku

Genel

~3 dk okuma

Nüks Rahim Kanseri: Tekrarlayan Endometrium Kanseri Tedavisi

Rahim kanserinin tekrarlaması tedavi seçeneğinin kalmadığı anlamına gelmez. Tedavi, hastalığın nerede ve ne kadar yaygın şekilde tekrar ettiğine göre belirlenir. İzole vajinal nükste özellikle daha önce radyoterapi almamış hastalarda radyoterapi ve brakiterapiyle kür mümkün olabilir. Tek veya sınırlı metastazı bulunan seçilmiş hastalarda cerrahi veya diğer lokal tedaviler değerlendirilebilir. Tamamen çıkarılabilir nüks hastalıkta kurtarma veya sitoredüktif cerrahinin önemli bir yeri olabilir. Cerrahinin en önemli hedefi mümkünse makroskopik tümör bırakmamaktır. Düşük grade, endometrioid ve hormon reseptörü pozitif hastalıkta hormonal tedaviler kullanılabilir. Yaygın veya hızlı ilerleyen hastalıkta sistemik tedavi ön plana çıkar. Karboplatin ve paklitaksel önemli kemoterapi seçeneklerinden biridir.

Devamını Oku

Genel

~1 dk okuma

Rahim Kanseri Ameliyatı Sonrası Takip Nasıl Yapılır?

Rahim kanseri tedavisi tamamlandıktan sonra düzenli takip önemlidir, ancak takip her kontrolde PET/BT, tomografi, CA-125 ve vajinal smear yapılması anlamına gelmez. Özellikle ilk yıllarda kontroller daha sık yapılır. Takibin temelini: şikâyetlerin sorgulanması + fizik ve jinekolojik muayene + risk durumuna göre gerekli tetkiklerin seçilmesi oluşturur.

Devamını Oku

Genel

~2 dk okuma

Rahim Kanseri ve Lynch Sendromu: Genetik Test Kimlere Yapılmalı?

Rahim kanseri bazen Lynch sendromunun ilk belirtisi olabilir. Lynch sendromu başlıca MLH1, MSH2, MSH6 ve PMS2 genlerindeki kalıtsal değişikliklerle ilişkilidir ve endometrium kanserlerinin yaklaşık %2–5'inden sorumludur. Belirgin aile öyküsünün bulunmaması Lynch sendromunu dışlamaz. Bu nedenle endometrium kanserinde MMR değerlendirmesi önemlidir. MMR bozukluğu saptanması ise otomatik olarak Lynch sendromu anlamına gelmez; gerekli hastalarda ileri moleküler inceleme ve germline genetik test yapılır. Lynch sendromunun saptanması yalnız rahim kanseri hastasının tedavisini değil, kolon ve diğer kanserlerin önlenmesini ve hastanın ailesindeki riskli bireylerin belirlenmesini de sağlayabilir.

Devamını Oku